Arolygon Morol

Bydd y prosiect CHERISH yn casglu amrywiaeth o setiau data geoffisegol morol a fydd yn pennu bathymetreg (dyfnder dwr) ardal yr arolwg, a natur y gwaddodion ar wely'r môr ac oddi tano. Cyflawnir hyn trwy ddefnyddio amrywiaeth o offerynnau a amlinellir isod.

techniques marine inshoreFflyd arolygon gyda'r glannau Mewnrwyd Ddiogel y Llywodraeth (GSI). O'r chwith i'r dde: RV Keary, RV Lir, RV Geo ac RV Mallet

Seinblymiwr Amlbaladr (MBE)

Ar gyfer yr arolygon dŵr bas o amgylch Iwerddon a Chymru, mae CHERISH yn defnyddio: Seinblymwyr Amlbaladr Kongsberg Simrad EM2040, EM2040P a Reson T20P. Canfuwyd bod y rhain yn rhoi cydbwysedd boddhaol o ran ansawdd ac arddwysedd y data, a'u bod yn cwmpasu'r ardal mewn modd effeithlon.

Ar lefel sylfaenol, mae'r seinblymwyr amlbaladr sy'n cael eu gosod ar gorff llongau yn allyrru sain rhwng 200 a 400 kHz, sy'n teithio i lawr trwy'r golofn ddŵr. Gan ei bod yn seindon amledd uchel, bydd mwyafswm y seindon, pan fydd yn cyrraedd gwely'r môr, yn cael ei hadlewyrchu'n ôl tuag at yr arwyneb, a bydd synwyryddion yn ei chofnodi. Mae systemau amlbaladr yn allyrru seindonnau ar ffurf gwyntyll islaw corff y llong. Mae hyd yr amser y mae seindonnau yn ei gymryd i sboncio oddi ar wely'r môr a dychwelyd i dderbynnydd yn cael ei ddefnyddio i bennu dyfnder y dŵr. Mae systemau amlbaladr yn gwneud defnydd o hidlo gofodol (beamforming) i echdynnu gwybodaeth gyfeiriadol o'r seindonnau sy'n dychwelyd, gan gynhyrchu rhychwant o ddarlleniadau dyfnder o un trawiad yn unig. Er mwyn pennu ongl trawsyrru a derbyn pob paladr, mae'n ofynnol i seinblymiwr amlbaladr gael mesuriad cywir o fudiant y sonar o'i gymharu â system cyfesurynnau Gartesaidd. Y gwerthoedd a fesurir, yn nodweddiadol, yw ymchwydd, gogwydd, rholiad, gwyriad a phen.

Prif swyddogaeth seinblymiwr amlbaladr yw defnyddio egni acwstig i gyfrifo dyfnder. Fodd bynnag, mae systemau amlbaladr tebyg i Kongsberg EM2040 hefyd yn casglu gwybodaeth ychwanegol, gan gynnwys cryfder y signal acwstig (neu'r signal dychwelyd) o wely'r môr. Yr enw ar hyn yw Ôl-wasgaru. Bydd i fathau gwahanol o wely môr, er enghraifft mwd, tywod, graean a chraig, werthoedd Ôl-wasgaru gwahanol, yn dibynnu ar faint o egni y maent yn ei ddychwelyd i ben y sonar. Bydd gan ardaloedd creigiog, fel arfer, ddychweliadau uchel, tra bydd gwaddodion meddal, er enghraifft mwd, yn fwy tebygol o amsugno egni a bod â dychweliadau Ôl-wasgaru isel. Defnyddir y gwerthoedd gwahanol hyn i gynhyrchu delwedd graddlwyd (h.y. tywyll ar gyfer dychweliadau uchel, llachar ar gyfer dychweliadau isel) o wely'r môr, a gellir defnyddio'r rhain i archwilio natur gwely'r môr. Defnyddir data allbwn o'r seinblymwyr amlbaladr wrth gynhyrchu siartiau arlliwiad tirweddau, cyfuchlinedd bathymetrig, ôl-wasgariad a dosbarthu gwely'r môr.

Seinblymiwr Un Paladr (SBES)

Mae Seinblymiwr Un Paladr Kongsberg Simrad EA400 yn gweithio ar egwyddor debyg i'r Seinblymwyr Amlbaladr. Fodd bynnag, yn achos y seinblymiwr un paladr, egni acwstig sy'n cael ei gyfeirio yn syth i lawr o gorff y llong, yn hytrach na'r rhychwant o baladrau a welir mewn seinblymwyr amlbaladr. Mae hyn yn golygu mai dim ond gydag un paladr y gellir gwneud mesuriadau o ddyfnder y dŵr ar hyd trywydd llong. O ganlyniad, mae'r data allbwn o seinblymiwr un paladr ar ffurf proffil, o'i gymharu â chwmpas yr ardal a geir mewn data o seinblymwyr amlbaladr.

Mae'r systemau hyn yn gweithredu mewn ffordd debyg i seinblymiwr un paladr, ond ar amleddau is.

Mae'r system proffilio yn trawsyrru un amledd (~4 kHz), tra bo'r system drydarol yn trawsyrru rhychwant o amleddau (e.e. 2-7 kHz) yn ystod un curiad.

Mae'r proffiliwr SES Probe 500 yn cael ei adlewyrchu o wely'r môr ac yn treiddio trwyddo. Gall y sain sy'n treiddio trwy wely'r môr gael ei hadlewyrchu oherwydd y newidiadau mewn dwyseddau yn y gwaddodion. Y canlyniad yw cyfres o seindonnau sy'n dychwelyd i'r llong ar adegau sydd ychydig yn wahanol, yn dibynnu ar ba mor ddwfn yr oeddent wedi treiddio trwy'r gwaddod cyn dychwelyd. Mae'r rhain yn cael eu harddangos yn allbwn y proffiliwr ar ffurf cyfres o haenau y gellir eu dehongli i ddatgelu patrymau gwaddodi ar gyfer yr ardal yn y gorffennol.

Mae treiddiad y proffiliwr, ac felly ansawdd y data, yn dibynnu ar y math o waddod (yn dda trwy dywod, yn wael trwy raean a chreigwely) a'r cynnwys nwy (yn wael trwy waddodion nwyol). Gellir cyrraedd dyfnderoedd o hyd at 30 m mewn gwaddodion meddal.

Mae'r ddelwedd uchod yn dangos llinell proffiliwr seismig bas o ran fewnol Bae Galway. Mae'r ddelwedd yn cwmpasu 9 km o'r de-orllewin i'r gogledd-ddwyrain. Mae llinellau'r raddfa lorweddol yn 10 m oddi wrth ei gilydd. Mae brig y creigwely yn gwbl weladwy fel adlewyrchydd y sail dros fwyafswm yr ardal. Mae'r creigwely yn amrywio rhwng tua 6 m ac 20 m o dan wely'r môr. Mae'n goleddu'n raddol. Mae yna haenen feddal o waddod yn gorchuddio'r creigwely. Mae gwely'r môr yn pentyrru tuag at y gogledd-ddwyrainMae'r ddelwedd uchod yn dangos llinell proffiliwr seismig bas o ran fewnol Bae Galway. Mae'r ddelwedd yn cwmpasu 9 km o'r de-orllewin i'r gogledd-ddwyrain. Mae llinellau'r raddfa lorweddol yn 10 m oddi wrth ei gilydd. Mae brig y creigwely yn gwbl weladwy fel adlewyrchydd y sail dros fwyafswm yr ardal. Mae'r creigwely yn amrywio rhwng tua 6 m ac 20 m o dan wely'r môr. Mae'n goleddu'n raddol. Mae yna haenen feddal o waddod yn gorchuddio'r creigwely. Mae gwely'r môr yn pentyrru tuag at y gogledd-ddwyrain

 

Sbarcwyr Seismig

Mae'r sbarcwr Geo-Spark 200 yn ddarn arall o gyfarpar a ddefnyddir i archwilio gwely'r môr pan fydd hi'n ofynnol treiddio'n ddyfnach, neu pan fydd gwaddodion bras/cywasgedig yn atal gwaith mapio.

Gan weithredu ar amleddau is (500-2000 Hz), mae'r uned yn cael ei llusgo y tu ôl i'r llong, a bydd yn trosglwyddo curiad mwy pwerus o sain i wely'r môr.

Sonar Sgan Ochr

Pan fo gwybodaeth cydraniad uchel ar nodweddion penodol o wely'r môr yn ofynnol (e.e. ar gyfer mapio cynefin neu archwilio llongddrylliadau), defnyddir sonar sgan ochr. Wrth gael ei halio y tu ôl i'r llong ac yn agos at wely'r môr, mae'n trawsyrru curiadau sain amledd uchel sy'n mapio gwely'r môr y naill ochr a'r llall i'r uned.

Mae CHERISH yn defnyddio Sonar Sgan Ochr Edgeteach, sy'n galluogi i ddelweddau o wely'r môr gael eu cynhyrchu. Yn wahanol i'r system proffilio, mae'r sonar sgan ochr yn defnyddio seindonnau sy'n cael eu cyfeirio'n berpendicwlar i'r cyfeiriad teithio er mwyn 'gweld' gwely'r môr ar y naill ochr a'r llall i'r pysgod sy'n cael eu halio. Y canlyniad yw delwedd lle mae'r ardal ganolog o dan y pysgod yn cael ei chuddio gan y sain sy'n dychwelyd. Wrth symud i ffwrdd oddi wrth y llinell ganol hon, mae gwrthrychau a nodweddion ar wely'r môr yn dod i'r amlwg, gan ffurfio delweddau cymharol fanwl o wely'r môr. Mae'r prosiect CHERISH yn defnyddio sonar sgan ochr i gael delweddau da o longddrylliadau a nodwyd ar seinblymwyr amlbaladr..

.
Dec ôl y Celtic VoyagerDec ôl y Celtic Voyager

Magnetomedr

Mae magnetomedr yn canfod newidiadau yn y maes magnetig, sy'n amrywio dros ardal eang yn ôl y ddaeareg, neu'n lleol dros wrthrychau fferrus, er enghraifft llongddrylliadau. Cynlluniwyd ei siâp silindraidd a'i hynofedd positif yn fwriadol er mwyn lleihau'r risg o fynd yn sownd mewn taclau wedi'u hangori, a cholli cyfarpar.

A Marine Magnetics SeaSPY Magnetometer with a 200m tow cableMagnetomedr SeaSPY Marine Magnetics, ynghyd â chebl halio 200 m

Proffiliwr Cerhyntau Doppler Acwstig (ADCP)

Mae'r prosiect CHERISH yn cynllunio i gael uned ADCP ar long, a fydd yn galluogi'r tîm i fesur cyflymder cerhyntau dŵr mewn ystod o ddyfnderoedd, a hynny er mwyn deall y prosesau sy'n effeithio ar rai safleoedd tanddwr penodol. Mae unedau ADCP yn defnyddio effaith Doppler seindonnau sy'n cael eu gwasgaru'n ôl o ronynnau yn y golofn ddŵr.

Proffiliwr Cyflymder Sain (SVP)

Mae proffiliwr cyflymder sain yn offeryn a ddefnyddir dros ochr y llong ac sy'n disgyn i wely'r môr. Ei ddiben yw mesur cyflymder sain trwy'r golofn ddŵr i gyd. Mae nifer o ffactorau'n effeithio ar gyflymder y sain yn y golofn ddŵr, er enghraifft; tymheredd, gwasgedd, gwaddodion, mewnlifiad o ddŵr ffres/ardaloedd dyfrol a halwynedd. Mae plygiant yn ymddangos yn y data os na cheir digon o broffiliau cyflymder sain yn ystod yr arolygon.

Gwirio ar y Ddaear (Ground Truthing)

Mae hyn yn golygu cynnal gwiriad uniongyrchol o'r dehongliad o ddata sonar a data eraill a gafwyd mewn modd anuniongyrchol. Mae'r canlynol yn rhai o'r technegau a ddefnyddir:
mesuriad uniongyrchol o ddyfnder y dŵr
samplu uniongyrchol o wely'r môr a dadansoddiad cemegol, daearegol a biolegol dilynol
defnyddio camerâu fideo i archwilio gwrthrychau a nodweddion sydd wedi'u nodi trwy ddulliau sganio anuniongyrchol.

Systemau Lleoli Byd-eang (GPS)

Rydym yn defnyddio system Aplannix POS MV (system safle a chyfeiriadedd ar gyfer llongau morol), sy'n cynnwys antenau, uned cyfeirio mudiannau (MRU), ac uned ochr uchaf. Mae hyn yn rhoi gwybodaeth safle systemau lleoli byd-eang mewn amser real, ac yn ein galluogi i gael gwybodaeth gywir ar gyfer ymchwydd, gogwydd, rholiad, gwyriad a phen.